ტარსემ სინჰი: ვიზუალური გენიოსი ჰოლივუდის ჩრდილში Stand up1:-არსებობენ რეჟისორები, რომლებიც უბრალოდ ისტორიებს ყვებიან და არსებობენ რეჟისორები,რომლებიც თავად ქმნიან განსხვავებულ სამყაროს. ტარსემ სინჰი მსოფლიო კინემატოგრაფში სრულიად უნიკალური, ამოუცნობი და აუხსნელი ფენომენია. მისი ფილმები არ არის უბრალოდ კინო - ეს არის ცოცხალი ტილოები, სადაც კადრი სიზმარსა და რეალობას შორის ზღვარს შლის. ტარსემ სინჰმა ღიად განაცხადა უარი ჰოლივუდის სტანდარტულ წესებზე, უარი თქვა მწვანე ეკრანებსა და იაფფასიან კომპიუტერულ გრაფიკაზე და დაამტკიცა, რომ ნამდვილი სილამაზე რეალურ სამყაროში, ადამიანურ ემოციებსა და შეუპოვარ ფანტაზიაში იმალება. დღეს მოგიყვებით ისტორიას კაცზე, რომელმაც საკუთარი ქონება, ჯანმრთელობა, კარიერა და ფსიქიკური წონასწორობა სასწორზე დადო, რათა ეკრანზე კინოს ისტორიაში ყველაზე ლამაზი და ემოციური ზღაპრები გაეცოცხლებინა. ** ჰიმალაიდან პასადენამდე - მეამბოხე მხატვრის დაბადება ყველაფერი ინდოეთში, ჰიმალაის მთების ძირში, პენჯაბელი ოფიცრის ოჯახში დაიწყო. ტარსემის მამა მკაცრი, სამხედრო დისციპლინის მიმდევარი კაცი იყო. მას სურდა, შვილი ინჟინერი გამოსულიყო და მისი ცხოვრება მკაცრ, პრაგმატულ ჩარჩოებში ყოფილყო მოქცეული. ინდურ ოჯახში მამის სიტყვა კანონი იყო, მაგრამ პატარა ტარსემის გონება მთლიანად ვიზუალური ხელოვნებით იყო შეპყრობილი. კულუარებში ყვებიან, რომ პატარა ტარსემი საათობით იჯდა ილუსტრირებულ წიგნებთან. ყველაზე უცნაური ის იყო, რომ ტექსტს საერთოდ არ კითხულობდა. ის უბრალოდ უყურებდა ნახატებს და საკუთარ გონებაში თავის ვერსიებს იგონებდა. როდესაც მამა მიხვდა, რომ შვილს მათემატიკა არ აინტერესებდა, ოჯახში სერიოზული კონფლიქტი დაიწყო. 24 წლის ასაკში, თითქმის უფულოდ, მამის ნების წინააღმდეგ, ტარსემი ამერიკაში გაემგზავრა. მან პასადენას დიზაინის ცნობილ ხელოვნების ცენტრში (ArtCenter College of Design-ში) ჩააბარა. ეს იყო ადგილი, სადაც მომავალ რეკლამის შემქმნელებსა და დიზაინერებს ამზადებდნენ, მაგრამ ტარსემმა პირველივე დღიდან აურია დამკვიდრებული სისტემა. როდესაც ლექტორებმა მისი პირველი სტუდენტური ნამუშევრები ნახეს, მიხვდნენ, რომ მათ წინაშე ეტიკეტების ან პროდუქტების ჩვეულებრივი დიზაინერი კი არ იდგა, არამედ იდგა ადამიანი, რომელიც კადრს რენესანსის პერიოდის მხატვარივით ხატავდა. * 90-იანი წლების დასაწყისში ტარსემ სინჰი მუსიკალური ვიდეოების სამყაროში ნამდვილ გადატრიალებას ახდენს. იმ პერიოდში MTV-ის ეპოქა ყვაოდა, მაგრამ კლიპების უმეტესობა შაბლონური იყო - ჯგუფი იდგა და ინსტრუმენტებზე უკრავდა. 1991 წელს ტარსემს დაუკავშირდა საკულტო როკ-ჯგუფი R.E.M. და სიმღერის „Losing My Religion“ კლიპის გადაღება შესთავაზა. ეს არ იყო უბრალოდ მუსიკალური ვიდეო - ეს იყო ესთეტიკური რევოლუცია. ტარსემმა ერთ კლიპში გააერთიანა იტალიელი მხატვრის, კარავაჯოს შუქ-ჩრდილები, კინემატოგრაფიული პოეზია, გრიგორიანული მითოლოგია და ინდური ფერები. გადაღებებისას ჯგუფის მთავარ ფიგურას, მაიკლ სტაიპს, თავიდან წარმოდგენაც კი არ ჰქონდა, რას იღებდა ეს უცნაური ინდოელი რეჟისორი. სტაიპი იხსენებდა, რომ ტარსემი მას აიძულებდა ოთახში ეცეკვა, სადაც სინათლე უცნაური კუთხით ეცემოდა, გარშემო კი დაცემული ანგელოზების ფრთები ეყარა. მაგრამ როდესაც საბოლოო მონტაჟი ნახეს, ჯგუფი შოკირებული დარჩა. კლიპმა MTV Video Music Awards-ზე 6 ჯილდო მოიგო, მათ შორის „წლის საუკეთესო ვიდეოს“ ტიტული, და ტარსემი ერთ ღამეში მსოფლიო დონის ვარსკვლავად აქცია. ამის შემდეგ ტარსემ სინჰი გახდა ყველაზე მოთხოვნადი სარეკლამო რეჟისორი. მან გადაიღო „Pepsi“-ს ლეგენდარული რეკლამა ბრიტნი სპირსის, ბიონსეს, პინკისა და ენრიკე იგლესიასის მონაწილეობით. ტარსემმა რომის კოლიზეუმი როკის არენად აქცია. კომერციული სფეროდან მილიონობით დოლარი დააგროვა, თუმცა მისი მთავარი ვნება მაინც დიდ კინოზე ოცნება იყო. „უჯრედი“ - სერიული მკვლელის გონება, როგორც კოშმარების მუზეუმი Stnd up2:- 2000 წელს მაყურებელმა ტარსემ სინჰის ფსიქოლოგიური თრილერი „უჯრედი“ იხილა — ფილმი, რომელმაც კინოს ეკრანზე სიზმრებისა და კოშმარების სრულიად განსხვავებული სამყარო შექმნა. ფილმი განსაკუთრებით გამორჩეულია ვიზუალური სტილით: მისი კადრები ზოგჯერ უფრო ხელოვნების ნიმუშს ჰგავს, ვიდრე ტრადიციულ ჰოლივუდურ თრილერს. ******ტარსემმა ეს სტანდარტული დეტექტივური ტრილერი შოკისმომგვრელ, სიურრეალისტურ მუზეუმად აქცია. მან მაყურებელი შეიყვანა არა უბრალოდ ბოროტმოქმედის ტვინში, არამედ სალვადორ დალის, რიხარდ ვაგნერის ოპერული დეკორაციებისა და დემიენ ჰერსტის თანამედროვე ხელოვნების კოშმარში. გადაასაღებ მოედანზე ტარსემის მოთხოვნები იმდენად რადიკალური იყო, რომ სტუდიის ხელმძღვანელები შოკში ვარდებოდნენ. ჯენიფერ ლოპესი მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ტარსემი მას აიძულებდა, ისეთი კოსტიუმები ეტარებინა, რომლებიც სუნთქვასა და მოძრაობას თითქმის შეუძლებელს ხდიდა. სწორედ „უჯრედში“ დაიბადა კინოს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე საკულტო, შეშლილი ტანდემი - ტარსემ სინჰი და ლეგენდარული იაპონელი დიზაინერი ეიკო იშიოკა. ეიკო არ ქმნიდა უბრალო ტანსაცმელს, ის ქმნიდა არქიტექტურულ სკულპტურებს. ჯენიფერ ლოპესის პერსონაჟის ცნობილი ხის საყელო-კოსტიუმი, რომელიც თითქოს ჩასახრჩობად იყო შექმნილი, ეიკოსა და ტარსემის გენიალურობის მწვერვალი გახდა. როდესაც ჯენიფერ ლოპესმა იკითხა, რატომ უნდა ყოფილიყო კოსტიუმი ასეთი აუტანლად უხერხული, ტარსემმა ცივად უპასუხა: „იმიტომ, რომ შენი პერსონაჟი ამ მომენტში სულიერ წამებას განიცდის და ეს ტანჯვა შენს მოძრაობაში ბუნებრივად, ყოველგვარი თამაშის გარეშე უნდა ჩანდეს!“ ეიკომ ტარსემის თითქმის ყველა პროექტს ჩაჰბერა სული თავისი გენიალური ხედვით. * მიუხედავად „უჯრედის“-ის ვიზუალური ტრიუმფისა, ჰოლივუდის სტუდიური სისტემა ტარსემისთვის ვიწრო და აუტანელი აღმოჩნდა. პროდიუსერები მისგან ითხოვდნენ მარტივ სცენარებს, იაფფასიან კომპიუტერულ გრაფიკას და სტანდარტულ ჰოლივუდურ ფორმულებს. ტარსემს კი სურდა შეექმნა რაღაც, რაც მთლიანად თავისუფალი იქნებოდა კინოსტუდიების სტანდარტებისგან. Stand up3:- 2006 წელს მაყურებელმა ტარსემ სინჰის კიდევ ერთ გამორჩეული ნამუშევარი-„დაცემა“ იხილა.ფილმი დღემდე ერთ-ერთ ყველაზე ვიზუალურად შთამბეჭდავ ნამუშევრად მიიჩნევა. „დაცემის“ განსაკუთრებულობა იმაშია, რომ მისი ფანტასტიკური სამყარო თითქმის მთლიანად რეალურ ადგილებშია შექმნილი — მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში გადაღებული საოცარი პეიზაჟები ფილმს ნამდვილ ვიზუალურ ზღაპრად აქცევს ***ფილმზე ტარსემი 18 წლის განავლობაში ფიქრობდა და 4 წელი იღებდა. ჰოლივუდის ყველა მსხვილმა სტუდიამ პროექტზე უარი თქვა - სცენარი მათთვის ზედმეტად უცნაური, არაკომერციული და გაურკვეველი იყო. მაშინ ტარსემმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომელიც ჰოლივუდში გიჟურ, თვითმკვლობის რისკად შეაფასეს: მან საკუთარი ჯიბიდან, სარეკლამო ინდუსტრიიდან გამომუშავებული მთელი ქონება სასწორზე დადო. დააგირავა თავისი სახლი, დაცალა საბანკო ანგარიშები და ფილმი სრულად თავად დააფინანსა. ტარსემმა პრინციპული თქვა უარი მწვანე ეკრანებსა და კომპიუტერულ ეფექტებზე. ის ამბობდა: „თუ მაყურებელი ხედავს ციხესიმაგრეს, ის რეალური უნდა იყოს. თუ ხედავს უდაბნოს, მას უნდა ეშინოდეს სიცხის!“ 4 წლის განავლობაში ტარსემმა მოიარა მსოფლიოს 28 ქვეყანა. გადაღებები მიმდინარეობდა ინდოეთის ჯოდპურის „ცისფერ ქალაქში“, ჩანდ ბაორის უზარმაზარ საფეხურებიან ჭასთან, ჩინეთის დიდ კედელის ტეროტირიაზე, ბალიზე , ეგვიპტის პირამიდებთან, ბუენოს-აირესის ოპერაში, იტალიაში, საფრანგეთსა და სამხრეთ აფრიკაში. ლოკაციების მოსაძებნად ტარსემი ხშირად იყენებდა თავის სარეკლამო გადაღებებს: როდესაც რომელიმე გლობალური ბრენდი მას მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში სარეკლამო რგოლის გადასაღებად გზავნიდა, ის გადამღებ ჯგუფს რამდენიმე დღით ტოვებდა და „დაცემის“- კადრებს იღებდა. კულუარულად ცნობილია, რომ ინდოეთში, ჯოდპურში გადაღებისას, ტარსემმა ადგილობრივ მოსახლეობას საღებავები დაურიგა და მთელი უბანი საკუთარი სახსრებით თავიდან შეაღებინა ლურჯად, რათა კადრში იდეალური პალიტრა მიეღო Stand up4:-ტარსემ სინჰი მაყურებელს თითქოს თამაშის წესებს უცვლის — ერთი სცენიდან მეორეში სრულიად განსხვავებულ სამყაროში გადაყავს. ფილმის ლოკაციები მხოლოდ ლამაზი დეკორაცია არ არის — ისინი პერსონაჟების ემოციებსა და შინაგან მდგომარეობას გამოხატავს. სინჰისთვის ვიზუალური სილამაზე ყოველთვის ამბის თხრობის ნაწილია. ამიტომ „დაცემაში“ თითოეულ კადრს თითქოს საკუთარი ისტორია აქვს. ** „დაცემის“ მთავარი გული ვიზუალზე მეტად წარმოუდგენელი ადამიანური ემოცია გახდა. ფილმი გვიყვება 1920-იანი წლების დრამას ჰოლივუდელ კასკადიორზე, როი უოკერზე , რომელიც გადაღებისას მძიმედ დაშავდა, საავადმყოფოში წოლით პარალიზებული თვითმკვლელობაზე ფიქრობდა. მასთან პატარა რუმინელი გოგონა, ალექსანდრა მიდის, რომელსაც ხელი აქვს მოტეხილი. როი ბავშვს ეპიკურ, სიურრეალისტურ ზღაპარს უყვება, რათა დაიყოლიოს და საავადმყოფოს აფთიაქიდან სასიკვდილო დოზის აბები მოაპარინოს. გადასაღებ მოედანზე ტარსემმა ჩაატარა ფსიქოლოგიური ექსპერიმენტი, რომლის ანალოგიც კინოს ისტორიაში არ არსებობს. 6 წლის რუმინელ მსახიობს, კატინკა უნტარუს, რომელმაც ინგლისური საერთოდ არ იცოდა და სიტყვებს სმენით სწავლობდა, ტარსემმა მთელი გადაღებების განვალობაში არ გაუმხილა, რომ მთავარი როლის შემსრულებელი ლი პეისი რეალურად სრულიად ჯანმრთელი იყო. კატინკას გულწრფელად სჯეროდა, რომ ლი პეისი მართლაც წელსქვევით პარალიზებული იყო და ინვალიდის ეტლს საჭიროებდა. მთელმა გადამღებმა ჯგუფმა - რეჟისორიდან დაწყებული, განათების ტექნიკოსებით დამთავრებული - ეს საიდუმლო მკაცრად შეინახა. ლი პეისი კადრს მიღმაც, სასტუმროსა და სასადილოშიც კი, ეტლით გადაადგილდებოდა და 12 კვირის განავლობაში ლოგინიდან არ დგებოდა, როცა ბავშვი ახლოს იყო. ტარსემმა ეს გააკეთა იმისთვის, რომ ბავშვის თვალებში დანახული ზრუნვა, სიყვარული, ცრემლი და შიში ეკრანზე 100%-ით ნამდვილი, ხელუხლებელი და სუფთა ყოფილიყო. როდესაც ფილმის ფინალურ, უმძიმეს სცენაში პატარა ალექსანდრა საწოლზე დამხობილ ლის ეხუტება, ტირის და ეხვეწება: „გთხოვ, ნუ მოკლავ შენს გმირს... გთხოვ, იცოცხლე!“ - ეს არ იყო სცენარით დაწერილი თამაში. ეს იყო რეალური ბავშვური ემოცია, რომელსაც სჯეროდა, რომ თავის ერთადერთ მეგობარს სიკვდილისგან იხსნიდა. მხოლოდ გადაღებების ბოლო დღეს, როდესაც ლი პეისი ფეხზე წამოდგა, პატარა კატინკა შოკში ჩავარდა და იფიქრა, რომ მის თვალწინ სასწაული მოხდა და ლოცვებმა იმოქმედა. * „დაცემა“ გახდა ზღაპარი ტკივილზე, მეგობრობასა და იმედზე. თუმცა, როდესაც ფილმი მზად იყო, ტარსემი კიდევ ერთი ტრაგედიის წინაშე დადგა - დისტრიბუტორებს არ სურდათ ასეთი უცნაური ფილმის კინოთეატრებში გაშვება. მას დაეხმარნენ ცნობილი რეჟისორები, დევიდ ფინჩერი და სპაიკ ჯონზი, რომლებმაც ფილმი ნახეს, გაოცდნენ და თავიანთი სახელები პროექტს პროდიუსერების სტატუსით მიაწერეს, რათა ეკრანებზე გაეშვათ. მოგვიანებით ტარსემმა გადაიღო მასშტაბური ჰოლივუდური ეპოსი „უკვდავები“ (Immortals), სადაც ბერძნული მითოლოგია აღორძინების ხანის ფრესკებად აქცია, და „ფანტაზია“ (Mirror Mirror) ჯულია რობერტსთან ერთად. თუმცა, „დაცემა“ დარჩა მის მთავარ შემოქმედებით მწვერვალად, საკულტო ლეგენდად, რომელსაც დღეს მსოფლიოს წამყვან კინოაკადემიებში ვიზუალური ხელოვნების სახელმძღვანელოდ სწავლობენ. ტარსემ სინჰმა დაამტკიცა, რომ ნამდვილი ხელოვნება არ იქმნება ციფრულ ლაბორატორიებსა და კაბინეტებში. ის იბადება მაშინ, როდესაც რეჟისორი მზადაა, საკუთარი სიცოცხლე , ქონება და გული გაიღოს და მსოფლიოს უჩვენოს, თუ რამდენად ლამაზი შეიძლება იყოს სამყარო, თუ მას შეშლილი მხატვრის თვალებით შევხედავთ. ეს იყო ვიზუალური გენიოსი ჰოლივუდის ჩრდილში - ტარსემ სინჰი .